0

Czym jest kultura, czyli problem z definicją

-

obrazChyba każdy intuicyjnie byłby w stanie określić, czym jest kultura. Jednak jeśli przyjrzeć się  profesjonalnym badaniom poświęconym tej tematyce, można odnieść wrażenie, że tak naprawdę definicji kultury jest tyle, ilu jest naukowców, którzy zajmują się tą kwestią. Bo tak naprawdę próba określenia, co można rozumieć pod pojęciem kultura, jest bardzo trudna. Pierwszy problem zaczyna się już w momencie, gdy zastanawiamy się, czy kulturę rozpatrywać należy w wąskim czy w bardzo szerokim znaczeniu. W tym pierwszym przypadku kultura i sztuka to właściwie to samo. Mianem kultury określa się więc wszystkie stworzone przez człowieka dzieła, które mają postać materialną lub niematerialną. Mogą to być obrazy, utwory literackie lub muzyczne, których celem jest przede wszystkim wywołanie u odbiorcy wrażeń zmysłowych. Jednak przecież słowa kultura używa się często w znacznie szerszym znaczeniu. I to ono właśnie weszło do języka potocznego. Mówimy na przykład o kulturze amerykańskiej, kulturze polskiej czy kulturze japońskiej. W takim rozumieniu kultura jest pojęciem, które oznacza nie tylko samą sztukę, ale też zbiór tradycji i przekonań danej grupy społecznej. Są jednak i tacy naukowcy, którzy w swoim konstruowaniu definicji pojęcia kultura idą jeszcze dalej. Według nich kultura to ogół wszystkiego, co zostało stworzone przez człowieka. Tutaj więc pojęcie kultury obejmuje wszystkie wierzenia i systemy religijne, przedmioty codziennego użytku tworzone przez ludzi, dzieła sztuki, a nawet naukę. Tutaj kultura stoi w opozycji jedynie do natury, na którą człowiek wpływu nie ma. Choć oczywiście w ostatnim czasie coraz częściej można dojść do wniosku, że obie te dziedziny: kultura i natura, mocno się zazębiają. Wszystko dlatego, że człowiek, właśnie dzięki swojej kulturze, skonstruował narzędzia, którymi wpływać może na wygląd  i kształt natury. Jednak w myśl wspomnianej definicji przesunięte koryto rzeki właściwie stanowiłoby już element kultury.

Tagi: , ,
0

Kulturalne wyżyny, czyli sztuka, filozofia i muzyka klasyczna

-

Można by się zastanawiać gdzie znajduje się granica między tym, co jest sztuką wysoką, a tym, co do niej nie należy. Warto by się także zastanowić kto ową granicę wyznacza i na jakiej postawie. W zasadzie można by przyjąć, że sztuka wysoka niesie ze sobą jakieś przesłanie. Lecz czy nie istnieje coś takiego jak sztuka dla sztuki lub czy kulturze masowej także nie zdarza się mieć jakieś natchnionej misji? Pozostaje więc stwierdzić, że za kulturę wysoką uważamy to, co jest jako takie pojmowane w sposób stereotypowy. Tak więc do kultury wysokiej zaliczymy teatr, filharmonię, operę, operetkę i wszelkiego rodzaju przejawy sztuki typu malarstwo, rzeźbiarstwo i tym podobne. Co jest takiego w tych instytucjach, że zasługują one na miano kulturalnych wyżyn? Zapewne przyczyna tego tkwi w odbiorcy. Różni się on bowiem od odbiorcy kultury masowej. Jednak nie ma żadnych przeszkód, by jedna i a sama osoba mogła być adresatem i przejawów kultury wysokie i zjawisk kultury popularnej. Niemniej jednak odbiorca kultury wysokiej to człowiek o dość dobrym wykształceniu, a przynajmniej pewnej wiedzy kulturowej. Znajomość literatury, sztuki i muzyki jest niezbędna, by właściwie odebrać niektóre utwory. Poza tym jeśli nie znamy pewnych zagadnień natury teoretyczno-literackiej to możemy mieć problem z odnalezieniem się w środowisku zwolenników kultury wysokiej. Jak to mówią – kiedy wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one. Kultura, sztuka, filozofia wymaga od odbiorcy zaangażowania, wyostrzenia zmysłów i błyskotliwego intelektu. W przeciwieństwie do seriali czy filmów, będących częścią składową kultury niskiej, nie podaje czytelnikowi wszystkiego na tacy. Nierzadko musi on sam odkryć jakąś tajemnicę, napisać dalszą część historii czy poznać klucz do zrozumienia prawdy zawartej w utworze czy obrazie. W przypadku niektórych zjawisk kultury wysokiej potrzebna jest także pewnego rodzaju otwartość, gotowość na nowości. Nie ma tu miejsca na stereotypowe myślenie.

Tagi: , , , ,
0

Kultura i sztuka w krajach rozwiniętych

-

operaOd wielu wieków ludność trwonili własny wolny czas w najrozmaitszy sposób. Ponieważ był on w podstawowej części zależny od poziomu rozwoju konkretnego kraju. Bo w w tysiącleciach przed Chrystusem, całkowicie odmiennie wyglądało to w państwach takich jak Grecja, a kompletnie inaczej na przykład w Skandynawii. W najnowocześniejszych ówcześnie krajach, od samych ich początków, ogromną renomą cieszyła się kultura  wysoka, taka jak na przykład chociażby pierwsze opery. Działalność artystyczna taka jak na przykład malarstwo, lub rzeźbiarstwo, również była ogromnie znana.  A te, które uprzednio funkcjonowały, podlegały fundamentalnym zmianom. Niemniej jednak kultura i sztuka pełniła w każdym kraju nader podstawową funkcję. Była respektowana oraz wspierana przez kolejnych władców. Z biegiem lat rozpoczął się realizować czytelny podział na kulturę masową a także wysoką. W tej chwili do wysokiej wliczamy z pewnością spektakle teatralne a także operę. Jak i również takie instytucje niczym choćby galerie obrazów, lub czytelnie. Jej głównym wyróżnikiem od masowej wydaje się to, że wydaje się w większości wypadków tworzona przez znamienite jednostki spośród konkretnej płaszczyzny i nie jest kierowana do wszystkich. Co ciekawe, kultura masowa także w części opiera się na spektaklach teatralnych, bądź operze. Jednakowoż w wydaniu ogólnym chodzi o spektakle zupełnie w wyższym stopniu banalne do odbioru, jak chociażby komedie. A operą w łatwiejszym odbiorze wydaje się bez wątpienia operetka. Współcześnie podobnie twórczość filmowa jest ogromnie głównym pierwiastkiem kultury masowej. Chociaż także tutaj granice nie istnieją całkiem głębokie. Widnieje sporo dzieł oraz artystów, jacy wnoszą zdecydowanie nadzwyczajny pułap oraz nie znajdują się wycelowane dla mas. Artyzm modernizuje się oraz wspólnie z dokonującym się progresem społecznym także technologicznym, dosięga coraz młode dziedziny. Dociera w awangardowe zakresy. Niekiedy konsoliduje na pozór sprzeczne.

Tagi: , , , ,
0

Czy, aby zrozumieć kulturę wysoką trzeba być wysoko wykształconym

-

Wiele pokoleń naszych przodków walczyło o zniesienie różnic klasowych. Feudalizm upadł. Czy jednak możemy powiedzieć, że demokracja zapewniła równość wśród społeczeństwa? Niestety nie. I w sumie nie można mieć o to pretensji. Demokracja oznacza rządy ludów i to właśnie ludzie są odpowiedzialni za to, by było sprawiedliwie. Idąc dalej myślą filozoficzną trzeba, by się zastanowić czy sprawiedliwie znaczy równo. I tu dochodzimy do wniosku, znanego już zresztą od wieków, że nie. Sprawiedliwie znaczy według zasług. A te niestety nigdy nie są równe. Nawet jeśli tak wytłumaczymy sobie przyczyny podziałów społeczeństwa, w dzisiejszych czasach wynikające głównie ze statusu majątkowego, to nie można zaprzeczyć, że taki podział ma negatywne skutki. Widać to na przykład w przypadku kultury wysokiej. Panuje powszechne przekonanie, że kultura, sztuka, filozofia są przeznaczone wyłącznie dla osób z tak zwanych wyższych sfer. Czy jest tak rzeczywiście? Zapewne zależy to od tego, jaki typ osób uznamy za ową społeczną elitę. Bo jeśli kierować się będziemy kryterium majątkowym to to stwierdzenie jest błędne. Jeśli jednak weźmiemy na warsztat cenzus wykształcenia to może w tym być sporo prawdy. Trudno bowiem zaprzeczyć, że aby zrozumieć i być gotowym na odbiór kultury, sztuki i filozofii nie trzeba posiadać pewnego progu wykształcenia. Często bowiem bez znajomości literatury, filozofii czy prądów artystycznych nie można właściwie zrozumieć przekazu danej sztuki czy wystawy.  Jeden z filozofów stwierdził, że książki między sobą rozmawiają. Często jedna mówi o drugiej. I podobnie jest z wszelkimi przejawami kultury. Każda z nich odwołuje się do toposu zawartego w innej. Czy można to dostrzec bez znajomości poprzednich? Oczywiście nie. Stąd też trzeba przyznać, że wykształcenie jest konieczne do obcowania z kulturą wysoką. Choć być może nie tyle jest to kwestia wyuczenia się, co obcowania z kulturą.

Tagi: , ,
0

Dawna kultura i sztuka

-

starozytny-grecki-teatrJuż od najdawniejszych czasów zatrudnieni spędzali własny swobodny czas w rozmaity sposób.  Bo w czasach starożytnych całkiem inaczej objawiało to w państwach takich jak Grecja, a totalnie odmiennie np. w Mongolii. W zaawansowanych cywilizacyjnie państwach, od początków ich istnienia, ogromną wziętością była otaczana kultura  wysoka, takowa jak choćby spektakle teatralne. Jedynie z biegiem lat a także wieków zmieniały się zamiłowania a także hobby następnych pokoleń. Dołączano świeże składniki. A te, które w tym momencie istniały, poddawano istotnym przekształceniom. Aczkolwiek kultura i sztuka spełniała nieomal w każdym państwie nadzwyczaj elementarną rolę. Była szanowana i popierana przez przyszłych rządzących. Wraz z upływem wieków rozpoczął się realizować jaskrawy podział na kulturę masową i wysoką. Teraz do wysokiej zaliczamy z pewnością teatr a także operę. Jak i również takie instytucje jak chociażby muzea, czy biblioteki. Jej pierwszorzędnym wyróżnikiem od masowej znajduje się to, że jest w większości wypadków kreowana przez sławne jednostki spośród danej materii oraz nie wydaje się kierowana do wszystkich. Dlatego że aby ją całkiem i z premedytacją odczuć wypada posiadać poważną a także rozległą wiedzą. A biorąc pod uwagę wszystkich obywateli nigdy nie wydaje się to dopuszczalne w odniesieniu do większości osób. Co intrygujące, kultura masowa także po części opiera się na spektaklach teatralnych, czy operze. Jednakże w wydaniu ogólnym idzie o występy zgoła z większym natężeniem stereotypowe w odbiorze, jak na przykład chociażby komedie. A operą w łatwiejszym wydaniu istnieje bez wątpliwości operetka. W dzisiejszych czasach też kinematografia jest bardzo znaczącym faktorem tradycji popularnej. Istnieje niemało dzieł jak i również twórców, którzy prezentują zgoła nadzwyczajny pułap i nie są wycelowane do większości. Twórczość artystyczna dynamizuje się i wspólnie z dokonującym się rozwojem społeczeństwa także technologicznym, trąca coraz młode dziedziny. Dociera w oryginalne zakresy. Niekiedy zespala na pozór zupełnie do siebie niepasujące.

Tagi: , , ,
0

Dlaczego wiele osób jest niechętnych wobec sztuki i kultury wysokiej

-

Teatr, opera czy filharmonia stały się w dzisiejszych czasach pewnym symbolem snobizmu. Tak jak za czasów rewolucji francuskiej są postrzegane jako miejsce spotkań klasy wyższej, nielubianej, mówiąc eufemistycznie, burżuazji. Jednak o ile w osiemnastym wieku można to było jeszcze zrozumieć o tyle dzisiaj jest to raczej wynik stereotypowego myślenia, niż wyciągania wniosków z sytuacji faktycznej. Do teatru może pójść praktycznie każdy. Nie zostanie z niego wyrzucony z powodu swojego pochodzenia. Mimo to do dziś kultura wysoka kojarzy nam się z czymś niedostępnym, elitarnym, przeznaczonym dla wybranych. Stąd zapewne bierze się niechęć przeciętnego człowieka do kultury, sztuki czy filozofii. Można to doskonale zaobserwować na przykład w polskich szkołach. Organizując wycieczkę do kina można mieć spore problemy z nadmiarem osób chętnych. Podczas gdy wyjazd do teatru może się cieszyć dużo mniejszą popularnością. Oczywiście takie podejście po części wynosi się z domu, a po części jest ono winą złych treści prezentowanych młodym ludziom. Niestety często popełnia się dość oczywisty błąd. Jeśli już wybieramy się na przykład do teatru to chcemy zobaczyć jakieś dzieło klasyczne. I tak trafiamy na przykład na Hamleta. Czy można się dziwić, że po wyjściu z przedstawienia stwierdzimy, że wolimy kolejny odcinek serialu w telewizji? Nie. Sztukę trzeba poznać, zrozumieć. Zaczynanie od najcięższych utworów z pewnością nie będzie miało dobrych skutków. Kultura, sztuka, filozofia musi być nam dawkowana. Pobudzanie wrażliwości musi się odbywać małymi kroczkami. Nie oczekujmy, że od razu staniemy się melomanami. Niechęć do wydarzeń kulturalnych bierze się też z tego, że często wiąże się to ze sporymi kosztami. Bilety do teatru czy opery nie należą do najtańszych. Jeśli dodać do tego także koszty podróży, gdyż często w małych miasteczkach nie ma żadnego miejsca, gdzie organizowano by spektakle to wydatki są naprawdę spore.

Tagi: , , ,
0

Jak zmienia się kultura i sztuka

-

starozytny-amfiteatrJuż od najdawniejszych czasów mieszkańcy wypełniali własny nie zajęty czas w wieloraki sposób. Ponieważ był on w głównej części zależny od poziomu rozwoju konkretnego kraju. Bowiem w czasach starożytnych totalnie w inny sposób objawiało to w państwach takowych jak Persja, a całkiem w inny sposób przykładowo w Germanii. W najnowocześniejszych ówcześnie państwach, od początków ich istnienia, ogromną renomą cieszyła się kultura  wysoka, takowa jak na przykład chociażby pierwsze opery. Twórczość artystyczna taka jak na przykład złotnictwo, lub rzeźbiarstwo, także była niezmiernie upowszechniona. Tylko z biegiem lat a także wieków ulegały zmianie poglądy a także zainteresowania następnych pokoleń. Dołączano ciekawe czynniki. A te, które wprzódy funkcjonowały, poddawane były newralgicznym zmianom. Lecz kultura i sztuka pełniła w każdym państwie nader fundamentalną funkcję i była respektowana a także wspierana przez następnych władców. Wraz z upływem wieków zaczął się spełniać niezakłócony rozkład na kulturę powszechną i wysoką. Aktualnie do wysokiej zaliczamy ewidentnie teatr oraz przedstawienia operowe. Jak i również takie obiekty na kształt choćby galerie obrazów, czy czytelnie. Jej fundamentalnym wyróżnikiem od popularnej jest to, że jest na ogół kreowana przez renomowane jednostki z konkretnej dyscypliny jak i również nie wydaje się przeznaczona dla wszystkich. Co ciekawe, kultura masowa też częściowo opiera się na spektaklach teatralnych, bądź operze. Ale w wydaniu ogólnym idzie o występy zgoła z większym natężeniem lekkie do oglądania, jak choćby komedie. W dzisiejszych czasach także dziesiąta muza znajduje się bardzo ważkim czynnikiem tradycji powszechnej. Istnieje niemało dzieł oraz koneserów, jacy przedstawiają w pełni nieprzeciętny pułap oraz nie znajdują się skierowane do większości. Twórczość artystyczna unowocześnia się jak i również razem z dokonującym się progresem społecznym jak i również technologicznym, dosięga coraz to awangardowe dziedziny. Nieraz zbliża na pozór zupełnie do siebie niepasujące. I wydaje się to naturalnie ta rzecz, jaka jest najważniejsza w tradycji, dlatego że przez wzgląd na to dokonują się pionierskie wartości. I wydaje się zapewnione, że tenże bieg będzie trwał bez ustanku.

Tagi: , , , ,