0

Zmiany społeczne a zmiany kulturowe

-

abstrakcjaW dzisiejszych czasach coraz modniejsze staje się badanie zmian społecznych, jakie obecnie zachodzą w różnych grupach. Oczywiście są one bardzo charakterystyczne i wiążą się z różnymi kwestiami. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na fakt, że zachodzące we współczesnych społeczeństwach zmiany są coraz bardziej podobne do siebie, niezależnie od tego, w jakim zakątku świata zachodzą. Oczywiście na niektóre z nich wpływ mają takie czynniki, jak zmiany ekonomiczne czy polityczne. Jednak coraz częściej mamy do czynienia z postępującą globalizacją. To właśnie dzięki niej różnice między ludźmi, którzy pochodzą z zupełnie odrębnych kultur zdają się zacierać. W końcu dostęp do najnowszych informacji jest wszędzie, za sprawą ogólnie dostępnej sieci internetowej, niemal taki sam. Dzięki temu bardzo łatwo szerzyć można różnego rodzaju idee i propagować nowoczesne rozwiązania. Oczywiście taki rozwój technologiczny i postępujące za nim skoncentrowanie się wielu ludzi właśnie na korzystaniu z urządzeń elektronicznych i nowoczesnych technologii sprawia, że zmiany ogarniają także takie dziedziny życia  jak kultura i sztuka. Coraz częściej artyści wykorzystują w swojej pracy komputery, urządzenia nagrywające dźwięki i obrazy oraz innego rodzaju maszyny, dzięki którym tworzenie sztuki jest zupełnie inne niż jeszcze pięćdziesiąt lat temu. Obecnie jedną z popularniejszych form sztuki jest happening. W ramach tej formy widzowie staja się jednocześnie uczestnikami dzieła artystycznego, które zresztą charakteryzuje się ogromną tymczasowością. Rozwija się także sztuka internetowa, która tworzona jest nie tyle, przez samego artystę, ale przez całą światową społeczność internautów. Autor danego dzieła, jeśli można tu mówić o jakimkolwiek autorze, jest po prostu osobą, która dała impuls do podjęcia działań twórczych i początkowo ukierunkowała je w jakiś sposób. Sztuka internetowa charakteryzuje się ogromną nieprzewidywalnością efektów działań twórczych.

Tagi: , , ,
0

Gdzie szukać własnego patriotyzmu

-

Współczesne czasy nie sprzyjają rozwojowi więzi między nami a naszą ojczyzną. Niewiele osób czuje się dzisiaj silnie związanych z jakimś miejscem. Zanika tak naturalne jeszcze do niedawna zakorzenienie. Być może jest to wina traktowania świata jak otwartego miejsca. Naszym domem może stać się teraz praktycznie każde miejsce. Również Unia Europejska przyczyniła się do pojawienia powszechnego kosmopolityzmu. Jednak warto oprzeć się temu zjawisku. Oczywiście nie można popadać ze skrajności w skrajność – ksenofobia i zaściankowość także nie są dobrymi cechami. Co innego lokalny i narodowy patriotyzm. Pytanie tylko jak i gdzie go odnaleźć? Odpowiedzią na to pytanie będzie uzmysłowienie sobie trochę innej rzeczy, a mianowicie tego, co stanowi narodową świadomość. Nie bez powodu wyodrębnia się dwa osobne pojęcia – kraj, czyli terytorium danego państwa i naród – ludność zamieszkująca dany kraj. Idąc tym tropem można stwierdzić, że patriotyzm tkwi właśnie w ludziach. A dokładnie w ich życiu, tradycji, kulturze, obyczajach. Każda część naszego życia i życia naszych przodków jest składnikiem patriotyzmu. Pytanie tylko czy my znamy te składniki. Okazuje się, że nie zawsze. Niby każdy Polak potrafi wymienić symbole narodowe – flagę, godło i hymn. Jednak chociażby z odśpiewaniem hymnu mogą być już problemy. Nie mówiąc już o tym, że historia i pochodzenie tych symboli dla wielu obywateli są niezgłębioną tajemnicą. Czy można więc oczekiwać, że patriotą będzie ktoś, dla kogo flaga to kawałek kolorowego materiału, a hymn pradawna pieśń przodków? Oczywiście nie. Trzeba sobie zdać sprawę, że tym, w czym tkwi źródło patriotyzmu jest kultura, sztuka, filozofia. Odkrywając tajemnice historii, poznając obyczaje naszych przodków, a także kultywując tradycje wcale nie musimy zostawać w tyle do czasów dzisiejszych. Możemy być natomiast o wiele bogatsi i mądrzejsi. Z czasów minionych można bowiem wyciągnąć wiele wniosków i rad dla siebie.

Tagi: , , , ,
0

Kulturalne wyżyny, czyli sztuka, filozofia i muzyka klasyczna

-

Można by się zastanawiać gdzie znajduje się granica między tym, co jest sztuką wysoką, a tym, co do niej nie należy. Warto by się także zastanowić kto ową granicę wyznacza i na jakiej postawie. W zasadzie można by przyjąć, że sztuka wysoka niesie ze sobą jakieś przesłanie. Lecz czy nie istnieje coś takiego jak sztuka dla sztuki lub czy kulturze masowej także nie zdarza się mieć jakieś natchnionej misji? Pozostaje więc stwierdzić, że za kulturę wysoką uważamy to, co jest jako takie pojmowane w sposób stereotypowy. Tak więc do kultury wysokiej zaliczymy teatr, filharmonię, operę, operetkę i wszelkiego rodzaju przejawy sztuki typu malarstwo, rzeźbiarstwo i tym podobne. Co jest takiego w tych instytucjach, że zasługują one na miano kulturalnych wyżyn? Zapewne przyczyna tego tkwi w odbiorcy. Różni się on bowiem od odbiorcy kultury masowej. Jednak nie ma żadnych przeszkód, by jedna i a sama osoba mogła być adresatem i przejawów kultury wysokie i zjawisk kultury popularnej. Niemniej jednak odbiorca kultury wysokiej to człowiek o dość dobrym wykształceniu, a przynajmniej pewnej wiedzy kulturowej. Znajomość literatury, sztuki i muzyki jest niezbędna, by właściwie odebrać niektóre utwory. Poza tym jeśli nie znamy pewnych zagadnień natury teoretyczno-literackiej to możemy mieć problem z odnalezieniem się w środowisku zwolenników kultury wysokiej. Jak to mówią – kiedy wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one. Kultura, sztuka, filozofia wymaga od odbiorcy zaangażowania, wyostrzenia zmysłów i błyskotliwego intelektu. W przeciwieństwie do seriali czy filmów, będących częścią składową kultury niskiej, nie podaje czytelnikowi wszystkiego na tacy. Nierzadko musi on sam odkryć jakąś tajemnicę, napisać dalszą część historii czy poznać klucz do zrozumienia prawdy zawartej w utworze czy obrazie. W przypadku niektórych zjawisk kultury wysokiej potrzebna jest także pewnego rodzaju otwartość, gotowość na nowości. Nie ma tu miejsca na stereotypowe myślenie.

Tagi: , , , ,
0

Czy, aby zrozumieć kulturę wysoką trzeba być wysoko wykształconym

-

Wiele pokoleń naszych przodków walczyło o zniesienie różnic klasowych. Feudalizm upadł. Czy jednak możemy powiedzieć, że demokracja zapewniła równość wśród społeczeństwa? Niestety nie. I w sumie nie można mieć o to pretensji. Demokracja oznacza rządy ludów i to właśnie ludzie są odpowiedzialni za to, by było sprawiedliwie. Idąc dalej myślą filozoficzną trzeba, by się zastanowić czy sprawiedliwie znaczy równo. I tu dochodzimy do wniosku, znanego już zresztą od wieków, że nie. Sprawiedliwie znaczy według zasług. A te niestety nigdy nie są równe. Nawet jeśli tak wytłumaczymy sobie przyczyny podziałów społeczeństwa, w dzisiejszych czasach wynikające głównie ze statusu majątkowego, to nie można zaprzeczyć, że taki podział ma negatywne skutki. Widać to na przykład w przypadku kultury wysokiej. Panuje powszechne przekonanie, że kultura, sztuka, filozofia są przeznaczone wyłącznie dla osób z tak zwanych wyższych sfer. Czy jest tak rzeczywiście? Zapewne zależy to od tego, jaki typ osób uznamy za ową społeczną elitę. Bo jeśli kierować się będziemy kryterium majątkowym to to stwierdzenie jest błędne. Jeśli jednak weźmiemy na warsztat cenzus wykształcenia to może w tym być sporo prawdy. Trudno bowiem zaprzeczyć, że aby zrozumieć i być gotowym na odbiór kultury, sztuki i filozofii nie trzeba posiadać pewnego progu wykształcenia. Często bowiem bez znajomości literatury, filozofii czy prądów artystycznych nie można właściwie zrozumieć przekazu danej sztuki czy wystawy.  Jeden z filozofów stwierdził, że książki między sobą rozmawiają. Często jedna mówi o drugiej. I podobnie jest z wszelkimi przejawami kultury. Każda z nich odwołuje się do toposu zawartego w innej. Czy można to dostrzec bez znajomości poprzednich? Oczywiście nie. Stąd też trzeba przyznać, że wykształcenie jest konieczne do obcowania z kulturą wysoką. Choć być może nie tyle jest to kwestia wyuczenia się, co obcowania z kulturą.

Tagi: , ,
0

Kino objazdowe, teatr wędrowny, czyli kultura w każdym mieście

-

Nie każdy musi być mieszkańcem wielkiego miasta. Są tacy, którzy twierdzą, że w wielkiej urbanizacji można się udusić. Szklane domy nie są marzeniem każdego. Mieszkanie w małym miasteczku też ma swoje plusy. Przytulna atmosfera, znajomość każdego kąta i większości mieszkańców, powolne tępo życia, poczucie bezpieczeństwa. Jednak ma to także swoje minusy. Prawdziwą zmorą małych miejscowości jest brak ośrodków kultury. W niektórych znajdują się domy kultury, ale często poza zajęciami dla dziećmi i wypożyczaniem sali widowiskowej na różnego rodzaju uroczystości nie zajmują się one niczym. Stąd też poziom świadomości kulturowej mieszkańców małych miasteczek jest raczej niski. Lekiem na taki stan rzeczy może być kino objazdowe czy wędrowny teatr. Obecnie stały się one bardzo popularne. Grupy teatralne z większych miast podróżują po całym kraju i organizują spektakle właśnie w takich domach kultury. Dzięki temu za cenę normalnego lub nawet tańszego biletu można obejrzeć przedstawienie czy film. Często także filharmonia oferuje takie wyjazdowe koncerty. Wszystko po to, by kultura, sztuka, filozofia stały się bliższe przeciętnemu obywatelowi. Jest to bardzo dobra inicjatywa. Często bowiem to właśnie koszta są przyczyną nieuczęszczania na spektakle czy koncerty. Bilety nie należą do najtańszych przyjemności, a jeśli jeszcze trzeba dojechać kilkadziesiąt kilometrów to jest to naprawdę spory wydatek. Dlatego też warto korzystać z takich propozycji jak wszelkiego rodzaju imprezy objazdowe. Czasami niektórzy artyści organizują także swojej wystawy w miastach sąsiednich. Warto otworzyć się na taką możliwość. Często miasteczka mają także swoich lokalnych fotografów, rzeźbiarzy czy malarzy. Nie warto zaprzepaścić takiej szansy. W końcu być może nie będzie to sztuka z najwyższej półki, ale na początek wystarczy. A kto wie, może będziemy mieli okazje obejrzeć prace kogoś, kto w niedalekiej przyszłości stanie się sławnym artystą?

Tagi: , , ,
0

Jakich instytucji i miejsc potrzebuje kultura i sztuka

-

kurtynaOd kiedy to tylko stało się możliwe, mieszkańcy wypełniali własny swobodny czas w rozmaity sposób.  Jako że w wiekach antycznych zupełnie w inny sposób przejawiało się to w państwach takowych jak na przykład Grecja, a całkowicie w inny sposób przykładowo w Germanii. W rozwiniętych krajach, od początków ich istnienia, pokaźną wziętością cieszyła się kultura  wysoka, takowa jak choćby teatr. Sztuka taka jak na przykład malarstwo, lub rzeźbiarstwo, także była bardzo rozpowszechniona. Jedynie z upływem lat i biegiem wieków ulegały zmianie upodobania a także hobby kolejnych pokoleń. Dochodziły świeże elementy. Niemniej jednak kultura i sztuka spełniała nieomal w każdym kraju wybitnie podstawową funkcję. Była respektowana a także popierana przez kolejnych rządzących. Z czasem zaczął się dopełniać wyrazisty rozkład na kulturę masową i wysoką. Aktualnie do wysokiej dodajemy z pewnością teatr oraz operę. A także takie obiekty niczym chociażby galerie sztuki, lub biblioteki. Jej zasadniczym wyróżnikiem od powszechnej znajduje się to, iż wydaje się w większości wypadków tworzona przez wybitne osoby spośród danej problematyki jak i również nie wydaje się kierowana do każdego. Ponieważ by ją gruntownie oraz świadomie odbierać wypada mieć istotną i obszerną wiedzą. A w skali społeczeństwa w żadnym razie nie jest to potencjalne pod adresem przeważającej liczby osób. Co ciekawe, kultura powszechna też częściowo polega na spektaklach teatralnych, lub śpiewach operowych. Aktualnie również dziesiąta muza znajduje się ogromnie fundamentalnym fragmentem kultury powszechnej. Aczkolwiek i tu ramy nie istnieją w pełni silne. Jest sporo dzieł i mistrzów, jacy uosabiają w pełni niezwykły pułap oraz nie są wycelowane dla szerokiej publiczności. Sztuka unowocześnia się oraz wraz z dokonującym się progresem społeczeństwa także techniki, dosięga coraz to młode płaszczyzny. Wkracza w nowe zakresy. Czasami splata na pozór sprzeczne.

Tagi: , , , ,
0

Kultura i sztuka w toku nieustannego rozwoju

-

teatrOd wielu wieków zatrudnieni spędzali swój swobodny czas w rozmaity sposób. Albowiem był on w podstawowej mierze uzależniony od stopnia zaawansowania danego kraju. Jako że w starożytności totalnie odmiennie przejawiało się to w krajach takich jak na przykład Cesarstwo rzymskie, a całkiem odmiennie przykładowo w Germanii. W najnowocześniejszych ówcześnie krajach, od początków ich istnienia, znaczną sławą cieszyła się kultura  wysoka, taka jak na przykład chociażby spektakle teatralne. Tylko z biegiem czasu i biegiem wieków ulegały zmianie zainteresowania oraz gusta i guściki następnych pokoleń. A te, jakie wcześniej funkcjonowały, podlegały zasadniczym modyfikacjom. Jednakże kultura i sztuka pełniła w każdym kraju niezmiernie doniosłą istotę. Była ceniona oraz wspierana przez przyszłych panujących. Z biegiem lat rozpoczął się dokonywać klarowny podział na kulturę powszechną oraz wysoką. Aktualnie do wysokiej dodajemy bezspornie teatr a także przedstawienia operowe. Także takie obiekty na kształt chociażby galerie obrazów, lub biblioteki. Jej fundamentalnym wyróżnikiem od popularnej znajduje się to, że wydaje się w większości wypadków tworzona przez znakomite osoby z danej płaszczyzny jak i również nie jest kierowana do wszystkich. Dlatego że ażeby ją kompletnie i świadomie przyjmować wypada posiadać dużą i rozległą wiedzą. Co ciekawe, kultura powszechna również częściowo opiera się na spektaklach teatralnych, czy śpiewach operowych. Jednakowoż w wydaniu masowym chodzi o spektakle zgoła bardziej banalne do oglądania, jak na przykład choćby komedie. A operą w prostszym wydaniu istnieje bezspornie operetka. Aktualnie także kinematografia jest ogromnie podstawowym pierwiastkiem tradycji powszechnej. Jakkolwiek i tutaj granice nie istnieją całkiem silne. Jest niemało dzieł i artystów, którzy przedstawiają zgoła nieprzeciętny pułap i nie znajdują się wycelowane dla szerokiej publiczności. Działalność artystyczna udoskonala się oraz wraz z postępującym postępem społecznym oraz technologicznym, przejmuje co chwila awangardowe dyscypliny. Czasem spaja na pozór zupełnie do siebie niepasujące.

Tagi: , , ,